Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις:
- να λες τι μπορείς τώρα: I can swim. She can't drive.
- να λες τι μπορούσες παλιά: When I was young, I could dance all night.
- να μιλάς για το μέλλον: I'll be able to speak English well.
- να λες ότι τα κατάφερες: I was able to answer all the questions.
- να ζητάς ευγενικά: Could you help me? Can I sit here?
«Μπορώ», «μπορούσα», «θα μπορώ». Στα ελληνικά αλλάζει απλά η κατάληξη, στα αγγλικά υπάρχουν τρεις λέξεις: can, could και be able to. Σε αυτό το μάθημα αγγλικών μαθαίνεις πότε λέμε την καθεμιά, πώς ζητάς χάρη ή άδεια ευγενικά και πώς ξεχωρίζεις στην προφορά το can από το can't . Ο Νίκος έκανε τη διαδικτυακή συνέντευξη και τα λέει στην Ελένη. Η γιαγιά Ρούλα όμως έχει κι αυτή κάτι να πει για το τι «μπορούσε» όταν ήταν νέα!
1. Η ιστορία: Μετά τη συνέντευξη
Βιντεοκλήση με την Ελένη, που έγινε καλά από τη γρίπη. Ο Νίκος μόλις τελείωσε τη συνέντευξη. Η γιαγιά Ρούλα κάθεται δίπλα του.
2. Λεξιλόγιο
Πάτησε 🔊 για να ακούσεις κάθε λέξη. Η προφορά με ελληνικά γράμματα είναι κατά προσέγγιση: εμπιστέψου πάντα τον ήχο.
| Αγγλικά | Ελληνικά | Παράδειγμα | |
|---|---|---|---|
| can / can't [καν / καντ] | μπορώ / δεν μπορώ | I can swim, but I can't dive. Μπορώ να κολυμπήσω, αλλά δεν μπορώ να κάνω βουτιές. | |
| could / couldn't [κουντ / κούντεντ] | μπορούσα / δεν μπορούσα | I couldn't hear the question. Δεν μπορούσα να ακούσω την ερώτηση. | |
| be able to [μπι έιμπλ του] | μπορώ, είμαι σε θέση να | I'll be able to help you tomorrow. Θα μπορέσω να σε βοηθήσω αύριο. | |
| was able to [γουόζ έιμπλ του] | κατάφερα να | I was able to answer all the questions. Κατάφερα να απαντήσω σε όλες τις ερωτήσεις. | |
| almost [όλμοουστ] | σχεδόν | I understood almost everything. Κατάλαβα σχεδόν τα πάντα. | |
| repeat [ριπίτ] | επαναλαμβάνω | Could you repeat that, please? Θα μπορούσατε να το επαναλάβετε, παρακαλώ; | |
| loud [λάουντ] | δυνατός (ήχος) | The TV was very loud. Η τηλεόραση ήταν πολύ δυνατά. | |
| the news [δε νιουζ] | οι ειδήσεις | She watches the news every evening. Βλέπει τις ειδήσεις κάθε βράδυ. | |
| in the middle of [ιν δε μίντλ οβ] | στη μέση του | in the middle of the interview στη μέση της συνέντευξης | |
| interviewer [ίντερβιουερ] | συνεντευκτής | The interviewer was very nice. Η συνεντεύκτρια ήταν πολύ καλή. | |
| proud of [πράουντ οβ] | περήφανος για | I'm so proud of you! Είμαι τόσο περήφανος για σένα! | |
| dream [ντριμ] | όνειρο | It's my dream. Είναι το όνειρό μου. | |
| tourism [τούριζμ] | τουρισμός | He wants to work in tourism. Θέλει να δουλέψει στον τουρισμό. | |
| island [άιλαντ] | νησί | Can you swim to the island? Μπορείς να κολυμπήσεις ως το νησί; | |
| boat [μπόουτ] | βάρκα, σκάφος | with a big boat next to me με μια μεγάλη βάρκα δίπλα μου | |
| drive [ντράιβ] | οδηγώ | Can you drive? Ξέρεις να οδηγείς; | |
| Can I…? [καν άι] | Μπορώ να…; (άδεια) | Can I sit here? Μπορώ να καθίσω εδώ; | |
| still [στιλ] | ακόμα | Can you still swim there? Μπορείς ακόμα να κολυμπήσεις ως εκεί; |
3. can, could, be able to
can: τώρα
can / can't + βασικό ρήμα, ίδιο για όλα τα πρόσωπα:
- I can swim. She can speak three languages.
- He can't drive. (can't = cannot)
- Can you cook? – Yes, I can. / No, I can't.
Στα ελληνικά λέμε συχνά «ξέρω να…»: «Ξέρεις να οδηγείς;» = Can you drive?
Προφορά: στην κατάφαση το can είναι αδύναμο, σχεδόν «κν»: I can swim = «άι κν σουίμ». Το can't είναι δυνατό και μακρύ: «άι καντ σουίμ». Άκου τον τόνο, όχι μόνο το t!
could: στο παρελθόν (γενικά)
could / couldn't = μπορούσα / δεν μπορούσα, για γενική ικανότητα στο παρελθόν:
- When I was young, I could swim to the island.
- Two years ago, I couldn't speak English.
- I couldn't hear the question. (εκείνη τη στιγμή, λόγω θορύβου)
be able to: για άλλους χρόνους
Το can δεν έχει μέλλον ή Present Perfect. Εκεί λέμε be able to:
- Μέλλον: I'll be able to work in tourism. Θα μπορέσω να δουλέψω στον τουρισμό.
- Present Perfect: I haven't been able to sleep. Δεν έχω μπορέσει να κοιμηθώ.
✗ I will can. Λέμε πάντα I'll be able to .
could ή was able to;
Για μια συγκεκριμένη επιτυχία σε μια δύσκολη κατάσταση (κατάφερα να), λέμε was / were able to:
- The interview was difficult, but I was able to answer all the questions.
- The fire was big, but everyone was able to get out.
Με ρήματα αντίληψης όπως see , hear , understand , το could είναι σωστό και για μία φορά: I could hear the question. Could you understand everything?
Στην άρνηση και τα δύο είναι σωστά: I couldn't open the door. = I wasn't able to open the door.
Παρακλήσεις και άδεια
| Λιγότερο επίσημο | Πιο ευγενικό | |
|---|---|---|
| Παράκληση (κάνε κάτι για μένα) | Can you help me? | Could you help me, please? |
| Άδεια (μπορώ να κάνω κάτι;) | Can I sit here? | Could I sit here? |
Απαντήσεις: Of course. Sure. Yes, go ahead. Sorry, I'm afraid you can't. Στην απάντηση δεν λέμε «Yes, you could». Λέμε Yes, of course.
4. Ασκήσεις
Λύσε τις ασκήσεις με τη σειρά. Κάθε απάντηση διορθώνεται αμέσως και σου εξηγεί το γιατί. Με 70% και πάνω, το μάθημα σημειώνεται ως ολοκληρωμένο ✔ στην κεντρική σελίδα.
Α. Διάλεξε τη σωστή λέξη
Β. Συμπλήρωσε
Γ. Βάλε τις λέξεις στη σωστή σειρά
Δ. Αντιστοίχισε
Ε. Άκου και γράψε
ΣΤ. Μετάφρασε στα αγγλικά
5. Μίλα!
Άκου, επανάλαβε δυνατά και, αν η συσκευή σου το υποστηρίζει (π.χ. Chrome), πάτησε 🎤 για να ελέγξεις την προφορά σου.
Πριν από δύο χρόνια δεν μιλούσα αγγλικά. Τώρα μιλάω!
Κατάφερα να απαντήσω σε όλες τις ερωτήσεις.
Συγγνώμη, θα μπορούσατε να επαναλάβετε την ερώτηση, παρακαλώ;
Μπορώ να καθίσω εδώ;
Θα μπορέσω να δουλέψω στον τουρισμό.
6. Κάρτες λέξεων
Δες τη λέξη, θυμήσου τι σημαίνει και γύρισε την κάρτα. Οι λέξεις που ξεχνάς θα σου ξαναεμφανιστούν στην επανάληψη.
7. Εξασκήσου με AI (δωρεάν)
Αντίγραψε τις οδηγίες και επικόλλησέ τις σε μια νέα συνομιλία στο Claude ή στο ChatGPT. Το AI θα παίξει τον ρόλο και θα σε διορθώνει στα ελληνικά.
8. Σύνοψη
- Τώρα: can / can't : Can you drive? Yes, I can.
- Παρελθόν (γενικά): could / couldn't : I couldn't speak English.
- Μέλλον: I'll be able to… Ποτέ will can.
- Μία επιτυχία σε δύσκολη κατάσταση: I was able to… (κατάφερα).
- Ευγενικά: Could you…, please? (χάρη), Can I…? / Could I…? (άδεια).
- Τέλος ενότητας! Επόμενο: η Επανάληψη 4 για τα μαθήματα 19–24.
Βρήκες λάθος ή κάτι δεν δουλεύει; Γράψε μας στα σχόλια και θα το διορθώσουμε.
