Ξέρεις να κολυμπάς; Να οδηγείς; Να μαγειρεύεις; Σε αυτό το μάθημα αγγλικών μαθαίνεις το can και το can't, μια μικρή λέξη που λέει τρία πράγματα: «ξέρω να», «μπορώ να» και «μου επιτρέπεται να». Θα μάθεις πώς ρωτάς, πώς απαντάς, πώς ζητάς άδεια ή βοήθεια, και πώς να ακούς τη διαφορά ανάμεσα σε can και can't, που μπερδεύει πολλούς. Στην ιστορία, η παρέα κανονίζει μια μέρα στη θάλασσα, αλλά ο Sam έχει ένα μικρό μυστικό.

1. Η ιστορία: Σάββατο στη θάλασσα;

2. Λεξιλόγιο

Πάτησε 🔊 για να ακούσεις κάθε λέξη. Η προφορά με ελληνικά γράμματα είναι κατά προσέγγιση: εμπιστέψου πάντα τον ήχο.

3. Πώς λειτουργεί

can = ξέρω να / μπορώ να

Το can δείχνει ικανότητα (ξέρω να κάνω κάτι) ή δυνατότητα (μπορώ να κάνω κάτι). Είναι ίδιο για όλα τα πρόσωπα:

Δύο χρυσοί κανόνες:

• Χωρίς -s, ούτε στο can ούτε στο ρήμα: She can dance. 🔊 και όχι «she cans dance» ή «she can dances». Στο he/she/it το -s του Present Simple εδώ εξαφανίζεται.
• Χωρίς to: I can swim. 🔊 και όχι «I can to swim». Στα ελληνικά λέμε «μπορώ να», αλλά στα αγγλικά το να δεν μεταφράζεται.

Η άρνηση είναι can't ή cannot. Το cannot γράφεται μία λέξη. Στην ομιλία λέμε σχεδόν πάντα can't.

Στα ελληνικά λέμε «ξέρω να κολυμπάω», αλλά στα αγγλικά δεν βάζουμε know: I can swim. 🔊 Το «μιλάω αγγλικά» για ικανότητα είναι επίσης συχνά I can speak English. 🔊

Ερωτήσεις και σύντομες απαντήσεις

Για ερώτηση, βάζουμε το can μπροστά από το πρόσωπο. Δεν χρειάζεται do:

Με ερωτηματική λέξη (Μάθημα 18): What can you cook? 🔊 (Τι ξέρεις να μαγειρεύεις;) What languages can you speak? 🔊 (Τι γλώσσες μιλάς;)

Για να πεις πόσο καλά, βάζεις στο τέλος very well 🔊 ή a little 🔊: I can speak English very well. 🔊 I can cook a little. 🔊 Το very well μπαίνει μετά τη γλώσσα, όχι πριν.

Πρόσεξε: στο play volleyball 🔊, play football 🔊 (αθλήματα) δεν βάζουμε the, ενώ στα μουσικά όργανα λέμε play the guitar 🔊, play the piano 🔊.

Προφορά: can ή can't;

Αυτό μπερδεύει ακόμη και προχωρημένους. Το μυστικό είναι ο τόνος και το φωνήεν, όχι το t (που συχνά σχεδόν δεν ακούγεται).

Άρα στη φράση I can swim. 🔊 τον τόνο τον παίρνει το swim, ενώ στο I can't swim. 🔊 τονίζονται και το can't και το swim. Αν ακούσεις καθαρό, δυνατό «καντ», είναι άρνηση.

Στις ΗΠΑ το can't προφέρεται «κεντ», με το ίδιο φωνήεν όπως το τονισμένο can. Εκεί πρόσεξε μόνο τον τόνο: το can't είναι πάντα τονισμένο. Άλλαξε την προφορά στην μπάρα «Ήχος» και άκου τη διαφορά.

Can I…? Can you…? Άδεια και παράκληση

Σε ερωτήσεις το can δεν ρωτάει μόνο αν ξέρεις κάτι. Πολύ συχνά:

• Can I…? = ζητάς άδεια: Μπορώ να…;
• Can you…? = κάνεις παράκληση: Μπορείς να…;

Απαντήσεις: ναι → Yes, of course. 🔊 Sure! 🔊 Yes, you can. 🔊 · όχι → Sorry, you can't. 🔊 (άδεια) ή Sorry, I can't. 🔊 (παράκληση).

Με το please η παράκληση γίνεται πιο ευγενική. Βάλ' το στο τέλος: Can you help me, please? 🔊

4. Ασκήσεις

Λύσε τις ασκήσεις με τη σειρά. Κάθε απάντηση διορθώνεται αμέσως και σου εξηγεί το γιατί. Με 70% και πάνω, το μάθημα σημειώνεται ως ολοκληρωμένο ✔ στην κεντρική σελίδα.

Α. Διάλεξε τη σωστή απάντηση

Β. Συμπλήρωσε τη λέξη που λείπει

Γ. Βάλε τις λέξεις στη σωστή σειρά

Δ. Αντιστοίχισε

Ε. Άκου και γράψε

ΣΤ. Γράψ' το στα αγγλικά

5. Μίλα!

Άκου, επανάλαβε δυνατά και, αν η συσκευή σου το υποστηρίζει (π.χ. Chrome), πάτησε 🎤 για να ελέγξεις την προφορά σου.

6. Κάρτες λέξεων

Δες τη λέξη, θυμήσου τι σημαίνει και γύρισε την κάρτα. Οι λέξεις που ξεχνάς θα σου ξαναεμφανιστούν στην επανάληψη.

7. Εξασκήσου με AI (δωρεάν)

8. Σύνοψη

• Το can σημαίνει «ξέρω να» ή «μπορώ να» και είναι ίδιο για όλα τα πρόσωπα: I can swim. 🔊 She can dance. 🔊
• Μετά το can: ρήμα σκέτο, χωρίς to και χωρίς -s. Άρνηση: can't 🔊 ή cannot 🔊 (μία λέξη).
• Ερώτηση χωρίς do: Can you drive? 🔊 Απάντηση: Yes, I can. 🔊 / No, I can't. 🔊
• Προφορά: I can swim. 🔊 με άτονο «κν»· I can't swim. 🔊 με τονισμένο, μακρύ «καντ».
• Άδεια: Can I sit here? 🔊 · Παράκληση: Can you help me, please? 🔊

📚 Όλα τα μαθήματα αγγλικών

Βρήκες λάθος ή κάτι δεν δουλεύει; Γράψε μας στα σχόλια και θα το διορθώσουμε.